Piesza promenada, miejski plac o rozmiarach Rynku Starego Miasta, zintegrowany terminal łączący stacje kolei, metra i przystanek tramwajowy oraz 160-metrowy biurowiec w miejscu dzisiejszego dworca PKS - taką wizję przedstawili architekci, którzy wygrali konkurs na zaplanowanie okolic Stadionu Narodowego. Tylko część tej zabudowy będzie gotowa na Euro 2012.
Tak będą wyglądać okolice Stadionu Narodowego
To był największy konkurs urbanistyczny w historii Warszawy. Architekci dostali zadanie zaplanowania zabudowy na prawie 40 hektarach pomiędzy al. Zieleniecką, Targową, linią kolejową, Wybrzeżem Szczecińskim i al. ks. J. Poniatowskiego.
- Zorganizowaliśmy konkurs wspólnie z miastem i PKP, bo choć spora część to nasz teren, to nie chcieliśmy narzucać Warszawie, jak ma wyglądać spora część miasta - mówił minister sportu Mirosław Drzewiecki. Tłumaczył, że tylko we współpracy wszystkich władających tym terenem może powstać spójny projekt.
Konkurs wygrało konsorcjum pracowni JEMS Architekci i Dawos urbanisty Krzysztofa Domaradzkiego.
- Wyraźnie rozgraniczyliśmy tereny miejskie i tereny parkowe. Nowa Praga, z intensywną zabudową i jednym wieżowcem powstanie w sąsiedztwie Portu Praskiego, w którym też prawdopodobnie powstanie intensywna zabudowa - opowiadał Domaradzki.
- Staraliśmy się maksymalnie powiązać przedpole Stadionu Narodowego z Parkiem Skaryszewskim, dlatego od strony al. Zielenieckiej zaplanowaliśmy dużo zieleni - dodał Maciej Miłobędzki, architekt JEMS.
Duży nacisk architekci położyli na stworzenie terminalu komunikacyjnego łączącego planowaną stację drugiej linii metra, kolejowy dworzec Stadion i przystanek tramwajowy. Docelowo dworzec ma obrosnąć biurami i sklepami. Obok dworca powstanie centrum kongresowe dla 8 tys. ludzi i pięciogwiazdkowy hotel, a pomiędzy tymi budynkami a stadionem - hala widowiskowo-sportowa na 20 tys. ludzi. Przed halą zaplanowano wielki miejski plac.
- Projekt mi się podoba, bo to żyjący kawałek miasta. Przerażała mnie wizja samotnego stadionu schowanego w niecce. Od ponad roku do ratusza zgłaszają się inwestorzy zainteresowani budową hali kongresowej. Teraz będę mogła wskazać im świetne miejsce - cieszyła się Hanna Gronkiewicz-Waltz.
Jednym z warunków konkursu była możliwość etapowej realizacji zabudowy. Żeby zbudować wszystkie planowane obiekty, potrzeba nawet 4 mld. zł! Tylko niektóre budynki będą gotowe na piłkarskie mistrzostwa Europy w 2012 r. - Najszybciej będą mogły powstać inwestycje prywatne, takie, jak na przykład hotel - mówił Michał Borowski, prezes spółki Narodowe Centrum Sportu przygotowującej budowę Stadionu Narodowego. - Wyobrażam sobie, że w marcu wspólnie z przedstawicielami miasta na targach nieruchomości w Cannes zaprezentuję potencjalnym inwestorom model tego terenu.
Uzasadnienie werdyktu jury, które jako zwycięzców konkursu wskazalo konsorcjum firm JEMS Architekci oraz Dawos.:
Pracę cechuje pragmatyzm zaproponowanych rozwiązań. Wyróżnia się ona czytelną kompozycją urbanistyczną opartą o promenadę pieszą równoległą w swym przebiegu do al. Zielenieckiej. Promenada ta pozwala wygodnie skomunikować rejon ronda Waszyngtona z rejonem ul. Targowej, a jednocześnie uzyskać dostęp do zespołu Stadionu Narodowego, hali widowiskowej oraz zespołu wystawienniczo-biurowego wytwarzającego obszar o dużej intensywności rozbudowy w rejonie przystanku kolejowego Stadion. Atrakcyjnym rozwiązaniem jest wytworzenie wysokosprawnego węzła komunikacyjnego opartego o wykorzystanie szynowych środków transportu (kolej, metro, tramwaj) oraz kreacja placu miejskiego z wykorzystaniem tego węzła wymiany ruchu. Zabudowa o dużej intensywności realizowana jest w przyjaznej, "miejskiej" skali, bez nadużywania w kompozycji urbanistycznych obiektów wysokich. System zieleni wyodrębnia poszczególne zespoły zabudowy, z uwzględnieniem bardziej rzeźbiarskich, a zarazem parkowych form zabudowy od strony al. Zielenieckiej, pozwalającej na dialog kompozycji zieleni na obszarze objętym planem z terenem Parku Skaryszewskim. Praca proponuje prawidłowe i czytelne strefy pozwalające na właściwe etapowanie realizacji, a propozycje zabudowy w przejrzysty sposób mogą zostać przedstawione w transpozycji na formułę zapisu planu miejscowego, który w przyszłości posłuży do koordynacji realizacji na obszarze konkursowym.
Praca spełniła wymagania organizatora konkursu, wyróżniając się zdecydowanie od reszty prac, m.in. analizą uwarunkowań oraz przyjętymi rozwiązaniami.
W szczególności należy zauważyć:
1. Miejski charakter części północnej terenu w powiązaniu z planowanym zagospodarowaniem Parku Praskiego.
2. Relacja pomiędzy krajobrazem parkowym w części południowej z placem miejskim na północy.
3. Wykorzystanie terenu dworca jako działki budowlanej.
Wątpliwości Sądu Konkursowego dotyczą sposobu ukształtowania terenu pomiędzy głównym ciągiem pieszym północ - południe a Aleją Zieleniecką. Idea wolnostojących pawilonów, a właściwie hal wystawowych została przyjęta pozytywnie, w odróżnieniu od indyferentnej przestrzeni pomiędzy pawilonami/halami a Aleją Zieleniecką.
W dalszych opracowaniach większą uwagę należy skupić na ciężkim ruchu dostawczym, parkingach i na wynikających z tego konsekwencjach. Odcięcie Placu Miejskiego od Dworca i Stacji Metra ul. Sokolą "bis" skłania do sprawdzenia możliwości podziemnej komunikacji zawierającej wszystkie niezbędne funkcje.
Przedstawione rozwiązanie Centrum Kongresowo - Wystawienniczego wraz z hotelem wymaga dalszych studiów połączeń pomiędzy poszczególnymi funkcjami. Podobnie analizie powinna być poddana ilość obiektów wystawienniczych lokalizowanych wzdłuż al. Zielenieckiej (w szczególności dotyczy to dwóch obiektów najbliższych rondu Waszyngtona).