#HISTORIA

W tym roku obchodzimy 90-lecie Mazowieckiego Związku Piłki Nożnej. Warto przypomnieć, że po wojnie w stolicy odbywały się zawody o puchar WOZPN. W 1946 roku puchar trafił na Łazienkowską. Legioniści rozgromili wówczas drużyny Jedności Żabieniec, Grochowa i Radomiaka Radom. W finale jedną z dziewięciu bramek dla naszego klubu zdobył bramkarz, Aleksander Czyżewski.

Po bezbramkowym remisie w pierwszym meczu ćwierćfinałowym Ligi Mistrzów z Panathinaikosem Ateny legioniści pełni nadziei ruszali w marcu 1996 r. na wyprawę do Grecji. Przed Legią otwierała się szansa awansu do najlepszej czwórki drużyn Europy. Rzeczywistość zweryfikowała marzenia i w Atenach triumfowali gospodarze. "Wojskowi" kończyli zaś swoją przygodę w najbardziej prestiżowych rozgrywkach klubowych w Europie.

W drugim roku funkcjonowania Koła Sympatyków Legii Warszawa, znacznie wzrosła liczba jego członków. W 1959 roku przybyło 175 osób i na koniec tego roku liczba członków Koła wynosiła 277 osób. Coraz częściej kibice zrzeszeni w Kole organizowali wyjazdy na mecze piłkarzy.

Legia jest jedynym klubem, który po II Wojnie Światowej ani razu nie spadł z najwyższej klasy rozgrywkowej. Blisko degradacji było niespodziewanie na początku lat 90-tych, kiedy nasz zespół walczył o utrzymanie w Lublinie. Wygrana 3-0 z Motorem w sezonie 1991/92 pozwoliła jednak odetchnąć kibicom. Także w 1950 roku, o czym wspominał ostatnio Zdzisław Sosnowski, byliśmy blisko spadku. Najbliżej w historii.

Marzec 1996 r. był zdecydowanie mroźniejszy od obecnego. Boiska były skute lodem i PZPN zdecydował się przełożyć pierwszą wiosenną kolejkę. Pod znakiem zapytania stanął też pierwszy mecz ćwierćfinału Ligi Mistrzów, w którym Legia miała zmierzyć się z Panathinaikosem Ateny. Murawa w Warszawie nie przypominała placu gry. W stolicy rozpoczął się wyścig z czasem, by spotkanie w ogóle się odbyło.

Rok 1957 był doskonały w wykonaniu koszykarzy Legii. Nasz zespół zdobył wówczas mistrzostwo Polski po kilkudniowym turnieju finałowym rozgrywanym w hali stołecznej Gwardii, którego organizatorem była Polonia. Wśród sześciu rywalizujących ze sobą drużyn były aż 3 zespoły z Warszawy. Mistrzostwo trafiło w ręce Legii dopiero ostatniego dnia, dzięki wygranej z AZS-em Warszawa.

Księga wydana przed 45-oma laty jest najpopularniejszym i wciąż najbogatszym źródłem wiedzy o naszym klubie. "Legia 1916-66" wydana przez MON na 50-lecie Legii traktuje bowiem nie tylko o sekcji piłkarskiej, ale wszystkich, jakie do roku 1966 roku działały w naszym klubie.

Wczoraj minęła 80. rocznica urodzin Edmunda Kowala, świetnego zawodnika, który grał m.in. w Legii i Górniku. Na Łazienkowskiej wystąpił w słynnym meczu zakończonym wygraną 12-0 z Wisłą Kraków oraz dwukrotnie zdobył dublet - mistrzostwo i Puchar Polski. Kowal niestety skończył tragicznie - wpadł pod tramwaj i nie udało się go uratować. "Epi", jak na niego mówiono był świetnym dryblerem, ale poza boiskiem miał problemy z alkoholem.

Koszykarze Legii przed dwoma laty zupełnie niespodziewanie wywalczyli brązowy medal w drużynowych mistrzostwach Polski w Sopocie. Pierwsze MP juniorów w koszykówce rozegrano w 1952 roku i wtedy legioniści wywalczyli srebrny medal. O tym osiągnięciu juniorów naszego klubu o dziwo wiele źródeł zapomina.

Legia pięciokrotnie zdobywała Puchar Polski w siatkówce mężczyzn, po raz ostatni w 1995 roku. Dziś przypominamy pierwszy triumf Legii w tych rozgrywkach - trofeum wywalczone w lutym 1952 roku. Pierwszy sukces w historii naszej sekcji udało się m.in. osiągnąć dzięki pozyskaniu Leszka Grodeckiego, Marka Skierczyńskiego i Aleksego Szołomickiego.

Obecnie stadiony klubów piłkarskich strzeżone są przez firmy ochroniarskie. Wstęp na nie jest niemożliwy. Aby przypadkiem nikt niepowołany nie przemknął niezauważony, na obiekcie zamontowanych jest przeszło sto kamer. W przeszłości było inaczej. Po otwarciu stadionu X-lecia (22 lipca 1955) był on dostępny cały czas dla wszystkich. Do czasu.

Obecnie wszystkie hale, w których rozgrywane są mecze wyposażone są w specjalne tablice świetlne, na których wyświetlane są wynik, faule poszczególnych zawodników oraz czas pozostały do zakończenia kwarty. Na koszach natomiast odmierzany jest czas pozostały do zakończenia akcji. Przed laty punkty liczono ręcznie, a zegarów widocznych przez wszystkich nie było...

Koszykarze Legii w 1953 roku byli jednym z faworytów rozgrywek ligowych. W turnieju finałowym rozgrywanym w Poznaniu nasz zespół, prowadzony przez Tadeusza Ulatowskiego, wyprzedzili jednak gracze ŁKS-u. Trzeba jednak podkreślić, że trzydniowe zawody rozgrywano w fatalnych warunkach - w hali były tylko 4 stopnie, podłoga była śliska, a na dodatek obiekt był częściowo zaczadzony...

Dwa miesiące przed IO w Melbourne, w hali Gwardii w Warszawie, odbył się przedolimpijski turniej bokserski, w którym Polacy wygrali 10 walk. Zdecydowanie walką dnia był pojedynek Zbigniewa Pietrzykowskiego z Węgrem Laszlo Pappem. Zawodnik CWKS-u wygrał przez techniczny nokaut i tym samym zrewanżował się Węgrowi za porażkę poniesioną w Budapeszcie.

Pierwsze sukcesy koszykarzy Legii miały miejsce na początku lat 50-tych. Pierwszym osiągnięciem naszego klubu był udział w finale Pucharu Polski w 1952 roku. Niestety legioniści przegrali wówczas z Gwardią Kraków po dogrywce. W tym samym roku nasz zespół zdobył także brązowy medal mistrzostw Polski. Dziś przypominamy turniej finałowy PP, rozgrywany w Krakowie, w którym Gwardia... wcale nie powinna awansować do finału. Choć był już październik, mecze rozgrywano na świeżym powietrzu!

Jednym z najlepszych polskich pięściarzy w historii był Zbigniew Pietrzykowski, 11 krotny mistrz Polski, który święcił triumfy także na międzynarodowych zawodach. Pietrzykowski jest trzykrotnym medalistą olimpijskim i pięciokrotnym medalistą Mistrzostw Europy. Mistrzostwo Europy zdobywał aż 4 razy! Przez większość kariery sportowej Pietrzykowski reprezentował barwy BBTS-u Bielsko Biała, z dwuletnią przerwą na występy w Legii.

Pierwszy mecz piłkarzy Legii po wyzwolenia Warszawy miał miejsce w kwietniu 1945 roku na boisku w parku Paderewskiego (Park Skaryszewski) z Okęciem Warszawa. Zawodnicy Legii na prawy brzeg przeprawili się łódką. Tak podróżowano z lewego na prawy brzeg (i na odwrót) ze względu na zniszczenia mostów w stolicy (funkcjonował wówczas most pontonowy mniej więcej na wysokości mostu Poniatowskiego). Pierwszy mecz Legii na Łazienkowskiej od czasu wybuchu II Wojny Światowej rozegrano 1 maja tegoż roku.

Henryk Petrich od 1983 do 1993 roku właściwie nie miał sobie równych w kraju w wadze średniej i później półciężkiej, regularnie zdobywając dla Legii mistrzostwa Polski (8 indywidualnie, 5 drużynowo). W międzynarodowych zawodach zazwyczaj rywalizował z Henrym Maske z NRD. Na IO w Seulu w 1988 roku Petrich miał ogromne szanse na awans do finału, ale pod koniec I rundy, walcząc z Andrew Maynardem, praktycznie przestał widzieć. Zachęcamy do II części rozmowy z wielkim pięściarzem Legii lat 80-tych.

Waldemar Sroka, mistrz Polski Juniorów z 1969 roku przez kilkanaście miesięcy trenował z pierwszym zespołem Legii, ale debiutu w oficjalnym meczu nie doczekał się. Jego rywalem do gry w składzie był Tadeusz Nowak, czyli słynny "Ferrari". "Chyba obawiał się, że wygryzę go ze składu, bo ciągle powtarzał do mnie: 'Ty pilnuj tych studiów, na co ci ta piłka?'" - wspomina Sroka w rozmowie z LL! Zachęcamy do lektury rugiej części wywiadu:

Pierwsze spotkanie po II Wojnie Światowej piłkarze Legii rozegrali w kwietniu 1945 roku z Okęciem. Wielkim wydarzeniem było rozegrane pół roku później dwóch spotkań "kombinowanej drużyny Legii i Polonii" z reprezentacją Brytyjskich Sił Okupacyjnych w Niemczech. 10 listopada na stadionie Wojska Polskiego warszawiacy przegrali 3-4.

Od kilku lat Legia, ani nawet jej rezerwy, nie bierze udziału w rozgrywkach stołecznych klubów o puchar prezydenta Warszawy. Pierwsze tego typu imprezy w stolicy rozegrano w 1958 roku. Zarówno wtedy, jak i rok później triumfowali piłkarze Legii. Dzięki temu puchar przechodni ufundowany przez przewodniczącego Rady Narodowej Warszawy, Zygmunta Dworakowskiego, pozostał w "klubowej szafie".

Urodził się w Łodzi i zaczynał walczyć w barwach Widzewa. Do Warszawy przeniósł się, niekoniecznie na własne życzenie, w wieku 19 lat, ale został w niej do dziś. Henryk Petrich w barwach Legii indywidualnie zdobył 8 razy mistrzostwo Polski - 4 w wadze średniej i 4 w półciężkiej. Był także brązowym medalistą IO w Seulu (88), wicemistrzem Europy w Turynie (87) i brązowym medalistą MŚ w Reno (86). Zapraszamy do lektury I części rozmowy w wielkim pięściarzem i trenerem Legii, Henrykiem Petrichem:

Rok 1969 był wyjątkowy w historii naszego klubu. To właśnie wtedy juniorzy Legii jedyny raz w długiej historii klubu zdobyli tytuł Mistrza Polski. Jednym z nich był Waldemar Sroka, który w finałowym turnieju zdobył dwie bramki. Pan Waldemar na Łazienkowską trafił z naboru w 1963 roku i po sukcesie z drużyną młodzieżową awansował do pierwszego zespołu Legii. Dziś prezentujemy I część rozmowy z Waldemarem Sroką:

Jedno z ostatnich legijnych wydawnictw opisywaliśmy przed kilkoma tygodniami. Dziś cofniemy się do 1979 roku i prawdopodobnie ostatniego wydawnictwa legijnego przed wydaniem książki na 80-lecie. "Legia klub Warszawy" - to skromna pozycja wydana przez Krajową Agencję Wydawniczą, dziś dostępna tylko w antykwariatach i na aukcjach internetowych.

W 1957 roku na Łazienkowskiej doszło do wielu zmian. Klub zaczął wychodzić coraz bardziej do warszawiaków, mocno zachęcając do trenowania w Legii warszawską młodzież. Legia zaczęła także współpracę ze Związkiem Harcerstwa Polskiego, a w połowie roku w kawiarni Markietanka utworzono klub kibica Legii. "’Alliance cordiale’ Legia - harcerze" - taki tytuł zamieścił 29 maja 1958 roku Przegląd Sportowy. Dziś prezentujemy historyczny tekst z najnowszego numeru Legionistów.

Koszykarze Legii jako pierwszy polski zespół reprezentowali nasz kraj w rozgrywkach w europejskich pucharach. Drugie z rzędu mistrzostwo Polski w 1957 roku zapewniło naszej drużynie występ w Pucharze Europy rok później. Legioniści już w drugiej rundzie trafili na najlepszą w tamtym czasie ekipę w Europie z Rygi. Wygrana w Warszawie nie pozwoliła na awans do półfinału, ale była olbrzymią niespodzianką dla koszykarskiej Europy.

Ostatnio przypominaliśmy zwycięstwo juniorów Legii w mistrzostwach Polski w 1969 roku. Miesiąc później nasz zespół pojechał do Krakowa na rozgrywane corocznie mistrzostwa Wojska Polskiego. Także na tym turnieju nasz zespół nie miał sobie równych i już na kolejkę przed końcem zapewnił sobie wygraną.

Mecze Legii z Widzewem elektryzowały kibiców obu klubów od lat. Kiedyś jeszcze nie nazywano widzewiaków „kamieniarzami”, a w Łodzi na mecz z Legią potrafiły jednocześnie mobilizować się połączone siły Widzewa i ŁKS -u. To właśnie fani tego drugiego klubu bezdyskusyjnie dominowali wówczas we „Włókienniczym Mieście”.

Urodził się 2 marca 1921 roku we Lwowie. Po latach został uznany trenerem wszechczasów. Znacznie mniej mówiło się o karierze zawodniczej Śp. Kazimierza Górskiego. Tę Pan Kazimierz rozpoczynał w rodzinnym Lwowie, a od 1945 roku reprezentował barwy Legii. Dziś przypominamy jeden z trudniejszych momentów w Jego karierze - kontuzję, z którą długo się zmagał. W końcu, gdy ją wyleczył, Kazimierz Górski zaliczył dwa najlepsze sezony w swojej piłkarskiej karierze.

Chyba mało kto nie słyszał o Władysławie Grotyńskim. Jeden z najlepszych bramkarzy w historii Legii jest znany nie tylko ze względu na swoje świetne interwencje. Oprócz sukcesów na boisku, ś.p. Grotyński zasłynął także głośną jak na tamte czasy aferą dolarową. Właśnie to wydarzenie miało olbrzymi wpływ na brak awansu Legii do finału europejskich rozgrywek. Bramkarza zaś czekała długa przerwa od piłki, która przerwała jego karierę.