#HISTORIA

Stadion Legii został na czas wojny zajęty przez Niemców. To samo stało się z innymi terenami naszego klubu - m.in. basenami wybudowanymi kilka lat wcześniej. Jakich zniszczeń doznały obiekty Legii w czasie II Wojny Światowej?

Urodził się w Krakowie, ale karierę zrobił dopiero w Legii. Robert Gadocha, bo o nim mowa, był swego czasu najlepszym lewoskrzydłowym świata. Później wyjechał do francuskiego Nantes, co w tamtych czasach wcale nie było łatwą sprawą.

Czy ktoś wyobraża sobie dziś finał Pucharu Polski rozgrywany na trzy dni przed Świętami Bożego Narodzenia? A w takiej scenerii, na pokrytym śniegiem stadionie Legii, rozgrywany był drugi w historii polskiej piłki finałowy mecz o krajowy puchar. Niestety Legia przegrała na własnym stadionie ze zdegradowaną z ekstraklasy Polonią.

Sezon 1994/95 był dla Legii niezwykle udany. Nas z klub nie miał sobie równych w lidze, a także w krajowym pucharze. Ponadto zespół latem wywalczył historyczny awans do Ligi Mistrzów, jako pierwszy polski klub w historii. Przed rundą rewanżową sezonu 94/95 nas troje były jednak umiarkowane. Dodatkowo mocno ostudziła je porażka na początku marca z najsłabszą w lidze Wartą Poznań.

Piłkarze Legii w 1969 roku nie tylko zdobyli mistrzostwo Polski i świetnie spisywali się w europejskich pucharach, ale także zdobyli pierwsze, i jedyne jak do tej pory, mistrzostwo Polski juniorów. W turnieju finałowym, rozgrywanym w Lublinie, prowadzona przez Tadeusza Chruścińskiego Legia nie należała do faworytów. W trzecim meczu grupowym już witała się z gąską... by minutę przed końcem stracić bramkę, która zadecydowała o rozegraniu dodatkowego meczu.

Od dobrych kilku lat na rynku nie pojawiło się żadne wydawnictwo archiwizujące dokonania Legii Warszawa. Nie licząc "Encyklopedii Fuji" poświęconego Legii, ostatnim była kronika wydana na 80-lecie klubu. Zebrano w niej informacje o sukcesach wszystkich sekcji Legii w latach 1967-96, czyli od czasu wydania solidnej, 1110 stronicowej księgi na 50-lecie klubu.

"Drużyna bokserska Legii Warszawa to był samograj" - mówił nam Ryszard Michalski, były pięściarz naszego klubu. Legia zdobyła 21 tytułów drużynowego mistrza Polski, niestety w 1989 roku drużyna seniorów została wycofana z rozgrywek ligowych. A wszystko zaczęło się w 1926 roku...

Po kompromitującej wyjazdowej porażce z Rosenborgiem Trondheim legioniści cały czas nie tracili nadziei na awans do ćwierćfinału Ligi Mistrzów w sezonie 1995/1996. Musieli tylko utrzymać jednopunktową przewagę w tabeli nad Norwegami. Droga do sukcesu wiodła przez wygraną z niepokonanym Spartakiem Moskwa lub liczenie na wygraną Blackburn z Rosenborgiem. 15 lat temu "wojskowi" dostali bardzo przyjemny prezent mikołajkowy.

Nie tak dawno przez przeszło trzy lata fani Legii protestowali przeciwko polityce klubu i działaczom. Na meczach nie było dopingu, a na wyjazdy legioniści jeździli wbrew woli własnego klubu. Na samym początku inwestycji ITI w Legię kibice protestowali pod Torwarem przeciwko wysokim cenom biletów. Tego typu protesty to żadna nowość.

Pod koniec listopada 1995 r. po bezbramkowym remisie z Blackburn legioniści byli w bardzo dobrej sytuacji, by awansować do ćwierćfinału Ligi Mistrzów. Piłkarze Pawła Janasa zajmowali drugie miejsce w tabeli i na dwa mecze przed końcem rywalizacji mieli o cztery punkty więcej od trzeciego Rosenborga Trondheim. Do Norwegii legioniści lecieli więc jak po swoje. Remis dawał im wymarzony awans. Zamiast radości była jednak bardzo bolesna porażka.

Dokładnie 55 lat temu piłkarze Legii wywalczyli pierwsze w historii mistrzostwo Polski. Pod wodzą Janosa Steinera legioniści triumfowali nie tylko w lidze, ale od razu zdobyli dublet. Decydujące o mistrzostwie spotkanie rozegrano w Sosnowcu. Legia wtedy niespodziewanie zremisowała z pewnym mistrzostwa Zagłębiem.

W tym roku minęło 25 lat odkąd na stadionie Legii pojawiła się flaga "Żyleta jest zawsze z Wami" z żyletką w centralnym punkcie. Geneza jej powstania związana jest z reklamą żyletek Iridium-Polsilver, która w latach 80-tych wisiała nad centralnym sektorem trybuny odkrytej. "W jakiejś gazecie władze powiedziały, że sektor z tą reklamą to jest siedlisko zła i że jak zdejmą reklamę, to to siedlisko zniszczą... No i zdjęli, ale w to miejsce, w ramach buntu, zrobiliśmy flagę" - opowiada autor płótna Jacek Sitek.

Według wielu naocznych świadków, Janusz Wichowski był jednym z najlepszych polskich koszykarzy w historii. Choć urodził się w Chełmie, całą swoją karierę spędził w Warszawie. Do Legii trafił z Polonii, gdzie świętował mistrzostwo i wicemistrzostwo Polski, a także trzykrotnie tytuł króla strzelców. Z eLką na piersi zdobył trzy mistrzostwa, srebrny i brązowy medal MP, a także Puchar Polski.

W glorii wygranej sprzed dwóch tygodni z Blackburn Rovers i z nadziejami na wywiezienie korzystnego rezultatu ze stadionu mistrzów Anglii, wybiegali na murawę Ewood Park 1 listopada 1995 r. legioniści. Piłkarze wiedzieli, że każdy punkt przywieziony do Warszawy przybliży ich do wyjścia z grupy. Po bezbramkowym spotkaniu zarówno kibice Legii, jak i sami zawodnicy mieli jednak mieszane uczucia.

Hokejowa Legi jest 13-krotnym mistrzem Polski. Po raz ostatni nasz zespół triumfował w lidze w 1967 roku. Od tamtej pory ani razu legioniści nie znaleźli się nawet na podium, choć łącznie w swojej historii miejsce w pierwszej trójce uzyskiwali aż 20 razy. Dziś przypominamy ostatnie mistrzostwo Legii z 1967 roku.

Po sukcesach w roli zawodnika i trenerskiej przygodzie w Bydgoszczy, Władysław Stachurski został sprowadzony na Łazienkowską w 1991 roku. "Wówczas Legia zdobyła Puchar Polski pod wodzą Brychczego i Kapery, więc poniekąd wskoczyłem na gotowe" - mówi trener, który doprowadził nasz klub do 1/2 finału PZP. Zachęcamy do lektury ostatniej części rozmowy z Władysławem Stachurskim, z której dowiecie się m.in. jak do Legii trafili Wojciech Kowalczyk i Kenneth Zeigbo:

Dziś takich zawodników można ze świecą szukać. Andrzej Pstrokoński w barwach Legii rozegrał około 1000 meczów w latach 1952-70, w reprezentacji zagrał 200 razy, pięciokrotnie reprezentował nasz kraj na Mistrzostwach Europy (srebrny i brązowy medal), zdobywając 1009 punktów. 6 razy zdobywał mistrzostwo Polski z Legią, dwa razy Puchar Polski. Przez 5 lat był także trenerem koszykarskiej Legii.

Dziś piłkarze za zdobycie mistrzostwa Polski dostają krocie. Jeszcze do niedawna dostawali spore premie za wygraną w pojedynczym meczu. Przed laty było zupełnie inaczej. Standardowa premia wynosiła 5-10 dolarów. We Francji legioniści za wygranie wszystkich sparingów dostali od klubu 42 widokówki. Bez znaczków. Zachęcamy do lektury drugiej części rozmowy LL! z Władysławem Stachurskim:

Po wygranej z Rosenborgiem Trondheim i porażce ze Spartakiem Moskwa w trzeciej kolejce Ligi Mistrzów sezonu 1995/1996 legionistów czekało spotkanie z Blackburn Rovers. Mistrzowie Anglii mieli na swoim koncie dwie porażki i w Warszawie musieli wygrać. "Wojskowi" nie zamierzali jednak przestraszyć się Wyspiarzy. Piętnaście lat temu przy Łazienkowskiej cieszyli się podopieczni Pawła Janasa, bo Legia znów była zwycięska.

Jak już informowaliśmy, w sezonie 2010/11 w rozgrywkach III ligi wystartuje zespół Zieloni Kanonierzy, który zamierza kontynuować legijne tradycje. Zespół, założony przez byłych koszykarzy i kibiców Legii czeka na pozwolenie, by móc oficjalnie występować jako Legia Warszawa. "Zieloni Kanonierzy" - ten przydomek koszykarska Legia zyskała już w latach 50-tych minionego wieku. Dziś przypominamy, jak legioniści zdobywali mistrzostwo Polski w 1960 roku.

Pod koniec września 1995 r., po wygranej z Rosenborgiem Trondheim, legioniści zostali liderami grupy B rozgrywek Ligi Mistrzów. W następnej kolejce czekał na nich moskiewski Spartak, który z kwitkiem odprawił wcześniej Blackburn Rovers. "Wojskowi" udali się więc w daleką podróż do stolicy Rosji, a wraz z nimi 500 kibiców. Tym razem nie mieli tak wesołego powrotu (nie licząc fanów, którzy przez cały wyjazd mocno używali alkoholu) jak po sierpniowym meczu eliminacyjnym z IFK Goeteborg.

Na przełomie 1933 i 34 roku sytuacja w Legii nie wyglądała najlepiej. Nasz klub miał wiele problemów - m.in. z administrowaniem stadionem przy Łazienkowskiej. Kolejnym był bunt zawodników. Wówczas działacze klubu, ani przez chwilę nie wahali się nad karami dla piłkarzy, odsuwając od drużyny podstawowych graczy.

Latem 1995 r. po wyeliminowaniu mistrza Szwecji IFK Goeteborg Legia awansowała do Ligi Mistrzów. Tam czekały na nią drużyny z Norwegii, Anglii i Rosji. W debiucie legioniści zmierzyli się na własnym stadionie z Rosenborgiem Trondheim. Forma z eliminacji nie zniknęła i przybysze z Północy do domu wracali bez punktów, ale za to z bagażem trzech bramek.

Dziś prezentujemy drugą część rozmowy z Ryszardem Michalskim, trzykrotnym drużynowym mistrzem Polski z Legią. Jak wyglądały przed laty wyjazdy zagraniczne sekcji, sytuacja ze sprzętem oraz dlaczego Legię wycofano w latach 90-tych z rozgrywek ligowych? "Jak już coś robiłem dla klubu to dostawałem kartki do baru mlecznego na obiady" - wspomina Michalski. O tym i nie tylko dowiecie się z drugiej części wywiadu.

Dwa tygodnie temu przypomnieliśmy jak Legia wygrała pierwszy mecz eliminacji do Ligi Mistrzów z IFK Goeteborg i uchyliła bramy do piłkarskich salonów. Legionistów czekał jednak jeszcze rewanż w Szwecji. Paweł Janas ruszył ze swoją drużyną wojskowym samolotem na podbój Skandynawii. Kibice wybrali inny środek lokomocji, czyli legendarny już prom. 15 lat temu Szwecja została zdobyta!

Obszernym wywiadem z Ryszardem Michalskim rozpoczynamy wspomnienia wielkich pięściarzy Legii. Sekcja bokserska Legii zdobywała 21 razy tytuł drużynowego mistrza Polski. Trzykrotnie, w wadze półciężkiej, wywalczył go Ryszard Michalski - ostatni przyjęty do Legii zawodnik, który do dziś pracuje w naszym klubie w roli trenera. Jak toczyły się jego losy, jak wyglądały dawniej walki, a także gdzie boksowali legioniści - tego wszystkiego dowiecie się z naszej rozmowy. Poniżej część pierwsza:

W tym roku piłkarze Legii po sezonie 2009/10 pojechali do USA, by rozegrać parę gier sparingowych. Media informowały, że sami zawodnicy nie byli do końca zadowoleni z takiego rozwiązania, bowiem przez to później zaczęli urlopy. Poprzednia wizyta legionistów w USA miała miejsce 10 lat wcześniej. Przed laty nasz zespół znacznie częściej wylatywał za Ocean. Pierwsza wizyta Legii na tym kontynencie miała miejsce 51 lat temu.

W tym roku mija 15 lat od czasu, gdy Legia grała w Lidze Mistrzów. W ostatnich latach był to największy sukces legionistów na międzynarodowej arenie. Ponieważ wielu fanów czasy, gdy "wojskowi" występowali wśród europejskiej czołówki zna tylko z opowieści, postanowiliśmy przypomnieć te wspaniałe chwile na łamach LL!. Na początek pierwszy mecz eliminacji z IFK Goeteborg.

W sobotni wieczór oficjalnie otwarty zostanie nowy stadion przy ulicy Łazienkowskiej 3. Zrządzeniem losu kilkadziesiąt godzin później minie równo 80 lat od dnia otwarcia obiektu, który do niedawna służył piłkarzom Legii. W sierpniu 1930 r. do Warszawy zawitała drużyna Europa z Barcelony i rozegrała mecz otwarcia. W spotkaniu padł wynik 1-1.

Przed tygodniem opisywaliśmy spotkanie towarzyskie Legii z Pogonią Lwów, które nasz klub przegrał 0-4, po dwóch bramkach samobójczyk, w tym trafieniu do własnej bramki pijanego Jędrka Bujaka. Atmosfera po meczu w naszym zespole była fatalna. Nieoczekiwanie nasz zespół bardzo szybko zrehablitiował się za tę porażkę, pokonując Pogoń w drugim towarzyskim spotkaniu.