#BIBLIOTEKA

Przed trzema laty wydana została książka, która zawiera całe mnóstwo tabel związanych z występami drużyn klubowych w rozgrywkach europejskich pucharów. Całość poświęcona jest okresowi od 1955 do 2018 roku. Wojciech Frączek, autor opisywanej publikacji, przygotował masę tabelek. Książka pewnie przypadnie do gustu głównie osobom lubującym się w statystykach.

Sekcja lekkoatletyczna Legii Warszawa wychowała przed laty dziesiątki sportowców, którzy zdobywali medale nie tylko na arenie krajowej, ale stawali również na podium Mistrzostw Europy, świata, czy igrzysk olimpijskich. W wydanej w 1969 roku książce "Pół wieku królowej" znajdujemy opowieści dotyczące różnych czołowych polskich lekkoatletów, w tym oczywiście tych z "eLką" na piersi.

W ostatnich tygodniach na rynku ukazała się szósta odsłona znanej już serii "Kopalnia. Sztuka futbolu", za którą stoi Piotr Żelazny. Po wielu miesiącach przerwy, tym razem możemy przeczytać kilkanaście naprawdę dobrych tekstów odnoszących się do lat 90. XX wieku.

Przed kilku laty Andrzej Jucewicz wydał książkę "Wielcy selekcjonerzy", przedstawiającą postacie pięciu szkoleniowców prowadzących piłkarską reprezentację Polski - Ryszarda Koncewicza, Kazimierza Górskiego, Jacka Gmocha, Ryszarda Kuleszę i Antoniego Piechniczka. Tak się składa, że czterech z nich związanych było z Legią, bądź to jako zawodnicy, bądź trenerzy.

"Dziewczyny z brązu, chłopaki ze złota" to książka, która ukazała się na naszym rynku bez większego rozgłosu. Publikacja przedstawia przede wszystkim siatkarskich medalistów Igrzysk Olimpijskich z lat 1964-76, wśród których oczywiście nie brakowało zawodników Legii Warszawa.

Pół wieku temu wydana została bardzo ciekawa książka zatytułowana "Polscy Olimpijczycy", która miała stanowić swego rodzaju leksykon, podsumowujący wszystkie starty polskich sportowców na letnich i zimowych igrzyskach olimpijskich.

W wydanej przed przeszło dwudziestu laty książce "Barwy sławy" przybliżone zostały sylwetki dziewięciu wybitnych sportowców lub trenerów. Wśród nich nie brakuje osób związanych z różnymi sekcjami Legii Warszawa. Robert Rychwalski opisuje m.in. Kazimierza Deynę, Kazimierza Górskiego, Ryszarda Koncewicza, Zygmunta Smalcerza i Józefa Grudnia.

W ostatnim czasie na polskim rynku ukazała się bardzo ciekawa książka i choć nie ma ona stricte legijnych wątków, można polecić ją kibicom jako ciekawą lekturę, powiedzmy uzupełniającą. Autor przytacza wiele ciekawych historii związanych z piłką, cytując często bardzo ciekawe źródła i odnosząc się do tych cytatów.

Blisko cztery lata temu ukazała się pierwsza książka z serii "Skarby Miasta", poświęcona Warszawie i klubom ze stolicy. Przedstawionych zostało kilkadziesiąt klubów - od grającej w ekstraklasie Legii po zespoły z najniższych klas rozgrywkowych. Co znajdziemy w środku? W porządku alfabetycznym wszystkie w tamtym okresie kluby piłkarskie zarejestrowane w Warszawie, a przy okazji każdego z nich znajdujemy podstawowe informacje, takie jak data powstania, barwy klubowe, adres klubu i stadionu, nazwisko prezesa i aktualnego wówczas trenera, jak również dwustronicowe zdjęcie kadry klubowej (z podstawowymi informacjami nt. każdego gracza).

Andrzej Gołota to wybitny pięściarz, który mógł zostać najlepszym na świecie w najwyższej kategorii wagowej w boksie zawodowym. Zanim jednak przeszedł na zawodowstwo, Gołota trafił do Legii Warszawa, gdzie rozwijał swój talent pod okiem najlepszych trenerów w kraju. Później z kolei startował w międzynarodowych zawodach, również osiągając sukcesy w boksie młodzieżowym, a z Igrzysk Olimpijskich w Seulu (1988) przywiózł brązowy medal.

Kolejna publikacja wydana z okazji 100-lecia Przeglądu Sportowego to album zatytułowany "100 lat polskiego sportu" (1921-2021). Licząca 200 stron kronika wydana została w pełnym kolorze, w formie broszurowej formatu A4.

W maju na rynku okazał się ok. 200-stronicowy, ładnie wydany album z okazji 100-lecia Przeglądu Sportowego. W publikacji zatytułowanej "100 okładek na stulecie Przeglądu Sportowego. 1921-2021" znajdziemy, jak można się domyślić, reprodukcje stu wybranych okładek PS z całej historii.

Na początku maja tego roku ukazała się czwarta część serii "Szalone lata 90-te", którą przygotował kibic ŁKS-u. Tym razem zebrane zostały kibicowskie relacje z lat 90. kolejnych klubów (jak w tytule - od Miedzi do Polonii). Ci, którzy mieli okazję poznać wcześniejsze części, wiedzą dokładnie, czego się spodziewać. Cały cykl, jak zapowiada autor, ma się zamknąć w sześciu częściach.

Przed dwoma laty wydawnictwo GiA wypuściło tom 58 serii encyklopedii Fuji zatytułowany "Puchar Polski". Wcześniej opisywaliśmy już wydany pod tym samym tytułem album tego wydawnictwa, który różni się od opisywanego tutaj nie tylko okładką i formatem, ale i treścią.

W ostatnich tygodniach na rynku ukazała się kolejna już książka biograficzna nt. wspaniałego przed laty trenera, Kazimierza Górskiego. Początkowo, kiedy zdradzono planowaną okładkę z dopiskiem "Pierwsza biografia Kazimierza Górskiego", na wydawnictwo Znak spłynęła fala krytyki. Ta podziałała i w wydanej już wersji dodano słowo "pełna", które faktycznie zmienia znaczenie. A lektura to naprawdę godna polecenia i pierwsza, która tak szczegółowo opisuje dzieciństwo Górskiego.

"Jeśli sądzisz, że piłka nożna jest skazana na podstarzałych działaczy, 'betonowe' związki i szemrane układy, to bardzo się zaskoczysz! Poznaj historię nowoczesnego futbolu, zrodzonego z zaangażowania, determinacji i współpracy zwykłych kibiców. Zobacz, jak oddolny ruch odmienił oblicze piłki nożnej w Wielkiej Brytanii. A potem pomyśl, jak dużo możesz zrobić na naszym, polskim boisku" - w taki sposób polski wydawca książki "Futbolowa rewolucja" podsumował to, co czytelnicy mogli znaleźć w wydanej na naszym rynku przed kilku laty książce, której autorem jest Jim Keoghan.

Wydawnictwo GiA wypuściło na rynek ósmą część serii "Mistrzostwa Polski na stulecie, mecze, kluby 1970-1976". 63. tom encyklopedii Fuji podpisany nazwiskiem Ś.P. Andrzeja Gowarzewskiego ma na okładce fotografię przedstawiającą pomnik Kazimierza Deyny sprzed bram stadionu przy Łazienkowskiej 3.

Chociaż Henryk Kempny większość piłkarskiej kariery spędził w Polonii Bytom, to w Legii rozegrał dwa sezony, podczas których świętował zdobycie dwóch tytułów mistrza Polski oraz krajowego pucharu. W Legii Kempny został również najlepszym ligowym strzelcem. Przed kilku laty, w ramach biblioteki 90-lecia bytomskiego klubu, wydana została skromna, ale bardzo ładnie wydana monografia poświęcona temu właśnie zawodnikowi.

Przed trzema laty Tomasz Gawędzki wydał skromną książkę poruszającą kwestię komentatorów sportowych różnych dyscyplin. Autor już we wstępie zaznaczył, że jego celem nie było wcale wybieranie śmiesznych czy też wyrwanych z kontekstu powiedzonek, z których telewidzowie bądź też radio słuchacze mogli zaśmiewać się.

Niezwykle ciekawa książka wydana została przez PWN w 2019 roku, a jej autorem jest Remigiusz Piotrowski, mający już na swoim koncie kilka pozycji poświęconych przedwojennej Polsce (m.in. "Artyści w okupowanej Polsce", "Absurdy i kurioza przedwojennej Polski" czy "Zamach na II RP"). Z książek sportowych napisał na przykład "110 meczów na 110-lecie Łódzkiego Klubu Sportowego". Tym razem autor skupia się na ciekawostkach dotyczących rozgrywek piłkarskich i tym co działo się na trybunach podczas ich rozgrywania w dwudziestoleciu międzywojennych.

Wydana w marcu tego roku książka Stefana Szczepłka, zatytułowana "Mecze polskich spraw", przedstawia historie czternastu spotkań, zdaniem autora, dość istotnych dla naszej reprezentacji. Jako że w reprezentacji Polski przez lata grało wielu piłkarzy Legii, w tej publikacji nie mogło również zabraknąć legijnych wątków.

Wydawnictwo Marginesy przygotowało wznowienie bardzo ciekawej książki Wacława Gluth-Nowowiejskiego. Po raz trzeci ukazała się na rynku książka "Nie umieraj do jutra", przedstawiająca historie warszawskich Robinsonów. Autor walczył w Powstaniu Warszawskim na Żoliborzu, a po jego upadku na granicy śmierci przed kilkadziesiąt dni ukrywał się w ruinach na Marymoncie.

Druga książka Jamesa Montague została wydana w języku polskim. Brytyjski pisarz i dziennikarz z polskimi korzeniami przed rokiem wydał książkę traktującą w dużej mierze o kibicach piłkarskich, która w lutym tego roku wydana została w naszym kraju przez SQN. Licząca ponad 500 stron książka to próba zgłębienia tego, co kieruje piłkarskimi fanatykami w najróżniejszych zakątkach świata.

Rozgrywki piłkarskiego Pucharu Polski doczekały się kilku wydań książkowych, z których niektóre już przedstawialiśmy. W 1988 roku na rynku pojawiła się książka Janusza Jelenia i Andrzeja Koniecznego, gdzie na okładce znajdowało się zdjęcie Eugeniusza Warmińskiego z meczu Legii z Zagłębiem. Autorzy publikacji opisali wiele ciekawostek dotyczących meczów rozgrywek "Turnieju Tysiąca Drużyn". Zdecydowanie nie jest to publikacja przedstawiająca wszystkie wyniki poszczególnych edycji, strzelców bramek itp. Takich informacji właściwie w ogóle nie ma. Są za to ciekawe pucharowe historie.

W 2016 roku na rynku ukazała się kolejna książka napisana przez kibica Legii, "Jantycha", zatytułowana "Kibice w polityce, lata 2004-2016". W tej przeszło 200-stronicowej publikacji znajdujemy sporo o kibicach Legii, głównie o konfliktach legionistów z działaczami, co przedstawione zostało w chronologiczny sposób.

Kilka lat temu ukazała się książka Marii Barbasiewicz zatytułowana "Warszawa Perła Północy". Książka przedstawia nasze miasto w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Dowiadujemy się z niej nie tylko o architekturze i problemach ówczesnej ludności stolicy, ale również o rosnącym zaludnieniu Warszawy, poszerzaniu jej granic o kolejne dzielnice, budowie nowych szkół.

Przed trzema laty na rynku ukazała się książka Rafaela Buschmanna i Michaela Wulzingera zatytułowana "Brudna piłka. Z archiwum Football Leaks". W oryginale, w języku niemieckim, książka ta ukazała się raptem parę miesięcy wcześniej, a później, ze względu na spore zainteresowanie materiałem przedstawionym przez Buschmanna i Wulzingera, przetłumaczona została na inne języki (m.in. angielski i polski) i trafiła na inne rynki.

Książkowy debiut Wojtka Friedmanna, a jednocześnie premierowe wydanie zarządzanego przez "Sokoła" wydawnictwa Wydałem miał miejsce w roku 2020. Niewielkich, wręcz kieszonkowych rozmiarów książka zatytułowana "Baśka" to niesamowicie fajna lektura opowiadająca o grupie znajomych z warszawskiej Ochoty.

Przed dwudziestu laty wydany został "Zin Zinów" - dziś właściwie pozycja nie do zdobycia. Biały kruk. Zbiór kibicowskich informacji na podstawie wielu zinów, czyli opis 248 ekip kibicowskich i ich działalności w latach 1994-2001. Całość zaprezentowana została we wrześniu 2001 roku, a niesamowitą robotę wykonał kibic Legii, "Jantych". Dziś można jedynie żałować, że po latach nie zrobiono dodruku tego niesamowitego wydawnictwa, które przenosi nas jakby do poprzedniej kibicowskiej epoki. Dla współczesnych czytelników najlepszym odnośnikiem będzie seria "Szalone lata 90-te".

Przed dwoma laty na polskim rynku wydawniczym ukazała się jedna z książek Jamesa Montague - pierwsza przetłumaczona na język polski. "Klub Miliarderów. Jak bogacze ukradli nam piłkę nożną" - pod takim tytułem wydana została książka, w której opisane zostały przeróżne przypadki klubów sportowych i ich właścicieli (czasem niedoszłych), którzy wykorzystywali kluby do bogacenia się lub też zdobywania władzy.